DemensCentrum, Aarhus (DK)

Dementie leidt er bij veel mensen toe dat zij niet meer in staat zijn om hun weg te vinden of herinneren, waardoor het gevoel van controle verdwijnt. De WizeFloor is een tool om mensen met dementie te helpen in het leren van strategieën die zij kunnen toepassen in verwarrende situaties.

In het hart van Aarhus (Denemarken) bevindt zich het DemensCentrum, een centrum voor dementie patiënten en hun naasten. In het centrum wordt de WizeFloor dagelijks gebruikt. De WizeFloor is populair omdat de gebruikers connecties kunnen maken met ervaringen uit hun alledaagse leven. Volgens ergotherapist Anne Maj Bonde Schmidt en dementie consultant Anders Kristian Andersen is de WizeFloor een groot succes.

Het DemensCentrum heeft sinds z’n opening in 2014 een WizeFloor. De bewoners oefenen in teams gebaseerd op hun niveau en diagnose. De WizeFloor is een educatief middel zonder dat de bewoners zich in de buitenwereld hoeven te bevinden. De WizeFloor is met name ideaal voor training strategieën. Het is belangrijk voor een dementie patiënt om strategieën te hebben die hij/zij kan toepassen in het alledaagse leven, bijvoorbeeld het leren van een nieuwe route. Eén van de leertechnieken hier is het creëren van herkenningspunten.

“WizeFloor is geschikt voor het trainen van verschillende cognitieve functies en het leren van strategieën door middel van verscheidene activiteiten, die gerelateerd zijn aan het alledaagse leven” – Anne Maj Bonde Schmidt

Wanneer een bewoner een puzzel oplost op de WizeFloor, helpen Schmidt en Andersen de patiënten om een oriëntatie punt te vinden in de puzzel. Dit kan bijvoorbeeld een dier zijn, waarop de patiënt wordt gevraagd om het dier te lokaliseren in de puzzel. Bevindt het zich links of rechts in de puzzel? Boven of onderaan het plaatje? De gebruikers hoeven niet het totaalplaatje te zien. Zodra zij een oriëntatie punt hebben, voelen zij zich zekerder over iets in het geheel.

De bewoner kan zulke oriëntatiepunten gebruiken in het alledaagse leven, bijvoorbeeld in het navigeren door de stad. Wanneer men van het centraal station in Aarhus naar Magasin [winkelgebied] moet lopen, een oriëntatiepunt kan zijn Salling [een ander groot winkelcentrum tussen het station en Magasin]. DemensCentrum gebruikt de WizeFloor om bewoners strategieën aan te reiken die hen kunnen helpen in het alledaagse leven.

Ondersteuning bij het overwinnen van uitdagingen

De WizeFloor wordt ook gebruikt om patiënten te leren hoe zij het beste kunnen reageren op problemen naar aanleiding van hun dementie. Anne Maj vraagt bewoners soms om weg te stappen van de interactieve vloer om op die manier overzicht van het spel te krijgen en diep adem te halen.

“Wanneer zij moeilijkheden ervaren, moeten gedementeerden even stoppen, ademhalen en opnieuw beginnen. Het is een belangrijke strategie voor mensen met cognitieve problemen. Het is zeker dat dingen misgaan. Mensen met dementie zullen plotseling stoppen en zich niet meer kunnen herinneren wat ze wilden gaan doen. Echter, wanneer zij geleerd hebben om weg te stappen van de interactieve vloer, tot drie te tellen en diep te zuchten, zullen zij zich weer herinneren wat zij gingen doen of zullen zij kalmeren. Het doel is om hen te leren niet boos of verdrietig te raken wanneer dingen fout gaan” – Anne Maj Bonde Schmidt

De WizeFloor is ideaal voor het leren van strategieën en het ondersteunen van gedementeerden in het oplossen van problemen ondervonden door de ziekte. Volgens Andersen ondersteunt de WizeFloor bij het merendeel van de moeilijkheden die patiënten ondervinden door strategieën aan te leren die op deze problemen gebaseerd zijn.

Het trainen van het geheugen en herkenningsvermogen

Door middel van de verschillende spellen aangeboden door de WizeFloor kunnen bewoners het geheugen, planning, concentratie, reactievermogen, oriëntatie, taal en sociale vaardigheden oefenen. Begeleiders kunnen het niveau van de spellen aanpassen aan de verschillende levels van de bewoners. Daarnaast kunnen werknemers zelf spellen creëren en aanpassen via de WizeFloor app.

DemensCentrum gebruikt de WizeFloor ook om de omgeving van de bewoners op een speelse manier te benaderen. Het kan een foto zijn van een wandeling, een vakantie of een etentje die tot puzzel wordt gemaakt. Training is vaak gebaseerd op de interesses van de bewoner.

“We maken quizzes in allerlei variaties. Wanneer een persoon geïnteresseerd is in rock muziek, dan maken wij een rock quiz. Veel van de bewoners vinden quizzes over algemene kennis spannend. Het lange-termijn geheugen wordt bewaard in het eerste stadium van dementie en het is een succesvolle ervaring wanneer patiënten goed zijn in algemene kennis”

Door behulp van de WizeFloor kan ook het taalvermogen worden geoefend door middel van spelling spellen, waar letters gecombineerd moeten worden om woorden te vormen. De letter worden in alfabetische volgorde op de vloer gepresenteerd.

“De bewoners moeten in groepen samenwerken en om de beurt spelen. Eén van hen moet voorwaarts stappen. De bewoners moeten samenwerken en elkaar om hulp vragen, maar ook stil zijn wanneer een ander met een taak bezig is” – Anne Maj Bonde Schmidt

Het is een goede oefening voor de bewoners om samen te werken in groepen en achteraf het proces te evalueren.

Evaluatie

Iedere zes maanden test het DemensCentrum de bewoners met een MoCa test, die uitwijst hoe vindingrijk de bewoner is en met welke limieten zij te maken hebben. Het doel is om uit te vinden hoe iedere bewoner zijn middelen kan behouden en hierbij passende strategieën te vinden.

Anne Maj Bonde Schmidt en Anders Kristian Andersen benadrukken dat de WizeFloor niet gebruikt kan worden om het dementie proces terug te draaien. De WizeFloor kan echter wel worden gebruikt om strategieën te ontwikkelen die het best bij de bewoner past.

 

“We verbeteren misschien op een aantal vlakken, maar we zijn tevreden wanneer de MoCa test dezelfde resultaten vertoond als een half jaar eerder” concludeert Anne Maj Bonde Schmidt